Thắng cảnh Vực Rêu (Bắc Giang)

Vực Rêu vốn là tên gọi một vực nước sâu nằm gọn dưới khe núi Lòng Thuyền có chiều dài chừng 3km, hai bên bờ đều là núi thuộc địa phận thôn Giáp Sơn, xã Cẩm Lý. Hành trình lên đỉnh suối Vực Rêu phải đi theo từ hạ nguồn suối leo dần lên thượng nguồn bằng con đường mòn ven lưng chừng núi hiểm trở, gập ghềnh. Đi dọc con suối giữa mùa xuân, những thảm cỏ xanh mướt, không khí khô ráo, mát mẻ lạ lùng, hai bên con suối xanh ngút tầm mắt là những cánh rừng thông hiên ngang mọc trên vách đá. Gió từ Yên Tử thổi về làm tiếng thông reo rì rào, cất lên những bản hoà tấu thánh thót từ thiên nhiên. Thảm thực vật hai bên suối khá phong phú: sim, mua, trúc, bìm bìm và nhiều loại cây khác chưa được biết tên. Trên vách đá thỉnh thoảng chúng tôi gặp những cây cổ hàng trăm năm tuổi với những rễ cây to xù xì ôm chặt vào vách, vừa hiên ngang vừa kiêu dũng, những dải lá thả xuống lòng suối mềm như liễu rủ… Càng đi dần lên cao lòng suối lúc thắt lại, lúc phình to, mùa này suối ít nước chỉ có mạch nước nhỏ mát lạnh từ thượng nguồn, len lỏi qua những kẽ đá chảy róc rách suốt đêm ngày, hai bên vách đá có dịp phô hết những nét đẹp khoẻ khoắn thiên tạo của mình, lòng suối chỗ này là những mô đá nhỏ lô xô chạy giật cấp như chân ruộng bậc thang của đồng bào vùng cao; chỗ kia nằm dưới làn nước trong veo là những tảng đá to, nhỏ nằm bên nhau với đủ hình dạng: tròn trịa, sáng bóng; hòn thì rêu phong phủ đầy, hòn thì giống con cá, lại có chỗ là những tảng đá phẳng lỳ… Đặc biệt, như một sự kỳ thú của thiên nhiên, soi mình dưới làn nước trong vắt là rất nhiều bướm với đủ màu sắc, tiếng chim hót véo von, trong trẻo khiến ta có cảm giác được trải lòng cùng hoà với thiên nhiên… Không biết từ bao giờ thác nước này đã xối xả khoét sâu vào lòng khe tạo thành một vực nước sâu và rộng tới hơn chục mét, nước quanh năm trong vắt có thể thấy rõ từng đàn cá nhỏ bơi dưới đáy. Mùa hè đây chính là bồn tắm thiên tạo lý tưởng mà ai đã có dịp đến đây khó có thể bỏ qua. Vào mùa mưa ở độ dốc cao như thế này suối Rêu đẹp hơn nhiều bởi đủ loại thác nước cao, thấp khác nhau giữa vùng núi non hoang sơ của rừng đại ngàn Tây Yên Tử. Dòng nước trắng xóa từ trên cao đổ xuống len lỏi qua mọi tầng thác, tuôn trào xuống các tảng đá tung bọt trắng xoá và tạo nên cung bậc âm thanh hết sức sống động. Hai bên bờ suối những vách đá sừng sững có chỗ dựng đứng hẳn lên những vết huyền bí trầm mặc của thiên nhiên… Từ trên đỉnh nhìn xuống suối Rêu như một dải lụa chảy mềm mại đang vắt mình giữa cái màu xanh thẳm của rừng núi hoang sơ, lung linh huyền thoại.<!—->

Điều thú vị hiếm gặp ở những nơi khác, khi du lịch Vực Rêu, ngoài hang đá còn để lại nhiều dấu tích của người cổ xưa, nơi đây còn tồn tại hai ngôi chùa cổ được xây dựng vào thế kỷ XIV – XV (thời Lý – Trần): Một ở hạ nguồn và một ở thượng nguồn suối Vực Rêu. Hạ nguồn suối Vực Rêu là chùa Hòn Tháp, người dân nơi đây vẫn thường gọi là Sơn Tháp tự, trước đây có tháp của Hoà Thượng Huyền Cơ Thiên thọ Pháp Vân hòa thượng; thượng nguồn suối Vực Rêu là chùa Yên Mã (chùa Mã Yên hay Yên Mã tự cũng vậy). Tương truyền, đây là nơi Trần Nhân Tông đã từ bỏ ngôi báu trốn vào Yên Tử đi tu đã từng cư ngụ. Hai ngôi chùa này trước đây hẳn là danh lam cổ tự nổi tiếng, trải qua thời gian và những biến thiên của lịch sử, tháp đổ, chùa tan nhưng những dấu tích nền móng và vật liệu xây dựng của nhiều toà kiến trúc được phân thành từng khu với những móng đá được kè chắc chắn và đồ sộ còn lại. Trên nền đá của chùa Yên Mã hiện còn in rõ dấu chân Phật cổ, tương truyền đây là nơi Bồ Đề Đạt Ma từ Tây Trúc đi truyền đạo ở phương Đông từng dừng lại, trước khi đi, người ngoảnh lại cố quốc, bỏ lại một chiếc giầy cỏ. Lại có dị bản khác cho rằng: Trước đây chùa Yên Mã chỉ có một vị sư trụ trì, chùa lại ở trên đỉnh núi nên không có nước sinh hoạt, giếng có đào cũng chỉ có nước vào mùa mưa nên nhà sư trụ trì đã cầu Phật rồi đục một vết chân phật trên phiến đá bên chùa, kỳ lạ thay khi đào xong một dòng nước cứ thế chảy ra chỉ đủ cho một người dùng, nước trong và mát, cứ hết lại đầy. Từ trên đỉnh núi Mã Yên phóng tầm mắt xa hàng trăm dặm ngắm nghía cả một vùng rộng lớn, hùng vĩ đến diệu kỳ của sườn tây Yên Tử: Đây núi Đống Thóc, kia núi Hình Nhân, khe núi Lòng Thuyền với đặc điểm, dáng hình giống như tên gọi… ta mới thấy con người nhỏ bé trước thiên nhiên đến mức nào?

Từ lâu, vực Suối Rêu đã thu hút rất đông các khách thập phương từ nhiều tỉnh về thưởng ngoạn phong cảnh đẹp nơi này. Cùng với khu du lịch Suối Mỡ, Vực Rêu, suối Nước Vàng, Thác Giót những món quà thiên nhiên ban tặng là tiềm năng lớn về du lịch ở miền sông Lục – núi Huyền.