{"id":424414,"date":"2024-10-04T22:21:56","date_gmt":"2024-10-04T22:21:56","guid":{"rendered":"https:\/\/otavietnam.com\/bi-an-dong-mo\/"},"modified":"2024-10-04T22:21:56","modified_gmt":"2024-10-04T22:21:56","slug":"bi-an-dong-mo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/bi-an-dong-mo\/","title":{"rendered":"B\u00ed \u1ea9n \u0110\u1ed3ng M\u00f4"},"content":{"rendered":"<\/p>\n<div class=\"summery\">\n\tN\u0103m 1966, su\u1ed1i \u0110\u1ed3ng D\u01a1i, \u0110\u1ed3ng M\u00f4 t\u1eeb n\u00fai T\u1ea3n Vi\u00ean Nam v\u00e0 n\u00fai Vua B\u00e0 (t\u1ec9nh H\u00f2a B\u00ecnh) \u0111\u1ed5 v\u1ec1 thung l\u0169ng Y\u00ean L\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp gi\u1eef n\u01b0\u1edbc th\u00e0nh h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 &#8211; Ng\u1ea3i S\u01a1n \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u00fang, h\u1ea1n cho 3 huy\u1ec7n Th\u1ea1ch Th\u1ea5t, Qu\u1ed1c Oai, Ch\u01b0\u01a1ng M\u1ef9. N\u0103m 1970, c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0n th\u00e0nh. Nh\u01b0ng l\u00f2ng h\u1ed3 v\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t xung quanh c\u00f2n nhi\u1ec1u \u0111i\u1ec1u b\u00ed \u1ea9n.\n<\/div>\n<div class=\"content\">\n<p style=\"text-align: center\">\n\t<br \/>\n\t<em><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/otavietnam.com\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/37bi-an-dong-mo.jpg\" style=\"width: 600px;height: 363px;border-width: 1px;border-style: solid\" title=\"37bi-an-dong-mo\"><\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: center\">\n\t<em>M\u1ed9t g\u00f3c h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4. \u1ea2nh: Linh T\u00e2m<\/em><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n\t\u0110\u1ea7u n\u0103m 1999, d\u1ef1 \u00e1n L\u00e0ng V\u0103n h\u00f3a &#8211; Du l\u1ecbch c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a tri\u1ec3n khai n\u00ean c\u00e1c chuy\u00ean gia kh\u1ea3o c\u1ed5 h\u1ecdc \u0111\u00e3 kh\u1ea3o s\u00e1t nhi\u1ec1u \u0111\u1ea3o trong khu v\u1ef1c thu\u1ed9c quy ho\u1ea1ch d\u1ef1 \u00e1n. K\u1ebft qu\u1ea3 l\u00e0 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1eadt \u0111\u1ed9 ph\u00e2n b\u1ed1 d\u00e0y \u0111\u1eb7c c\u1ee7a c\u00e1c di t\u00edch. V\u1ec1 c\u01a1 b\u1ea3n, nh\u00f3m di t\u00edch v\u00e0 di v\u1eadt \u0111\u00e3 ph\u1ea3n \u00e1nh sinh \u0111\u1ed9ng \u0111\u1eddi s\u1ed1ng con ng\u01b0\u1eddi c\u00e1ch \u0111\u00e2y kho\u1ea3ng 4.000 &#8211; 5.000 n\u0103m, v\u1edbi k\u1ef9 thu\u1eadt ch\u1ebf t\u00e1c c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u00e1 kh\u00e1 ho\u00e0n h\u1ea3o. \u1ede ph\u00eda nam L\u00e0ng V\u0103n h\u00f3a &#8211; Du l\u1ecbch c\u00e1c d\u00e2n t\u1ed9c Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 kh\u00f4ng gian c\u01b0 tr\u00fa c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi M\u01b0\u1eddng. B\u1eb1ng ch\u1ee9ng l\u00e0 \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n di t\u00edch m\u1ed9 M\u01b0\u1eddng c\u1ed5 c\u00f3 m\u1eadt \u0111\u1ed9 kh\u00e1 d\u00e0y \u0111\u1eb7c, ph\u00e2n b\u1ed1 tr\u00ean ph\u1ea1m vi r\u1ea5t r\u1ed9ng. V\u1eady c\u00e1i t\u00ean \u0110\u1ed3ng M\u00f4 c\u00f3 li\u00ean quan g\u00ec v\u1edbi khu m\u1ed9 n\u00e0y? \u1ede mi\u1ec1n B\u1eafc, n\u01a1i ch\u00f4n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft bao gi\u1edd c\u0169ng n\u1eb1m \u1edf ngo\u00e0i \u0111\u1ed3ng n\u00ean khi \u0111\u01b0a ma g\u1ecdi l\u00e0 \u201c\u0111\u01b0a ra \u0111\u1ed3ng\u201d. Ch\u1eef \u201c\u0111\u1ed3ng\u201d c\u0169ng t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi ngh\u0129a trang, ngh\u0129a \u0111\u1ecba, b\u00e3i tha ma. C\u00f2n m\u1ed9 l\u00e0 \u0111\u1ecba \u0111i\u1ec3m mai t\u00e1ng ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft. Trong ti\u1ebfng M\u01b0\u1eddng, n\u01a1i ch\u00f4n ng\u01b0\u1eddi ch\u1ebft g\u1ecdi l\u00e0 \u201cm\u1ed9\u201d, t\u01b0\u01a1ng \u1ee9ng v\u1edbi ch\u1eef \u201cm\u1ed9\u201d trong ti\u1ebfng Vi\u1ec7t. Xa x\u01b0a, ti\u1ebfng M\u01b0\u1eddng &#8211; Vi\u1ec7t c\u1ed5 kh\u00f4ng c\u00f3 thanh \u0111i\u1ec7u n\u00ean \u201c\u0110\u1ed3ng M\u1ed9\u201d \u0111\u01b0\u1ee3c ph\u00e1t \u00e2m th\u00e0nh \u201c\u0110\u1ed3ng M\u00f4\u201d.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n\tT\u1ea1i khu m\u1ed9 M\u01b0\u1eddng c\u1ed5, ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 thu \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng di v\u1eadt g\u1ed3m m\u1ea3nh g\u1ed1m s\u1ee9, s\u00e0nh c\u1ee7a b\u00e1t, \u0111\u0129a, \u00e2u, b\u00ecnh, th\u1ea1p&#8230; v\u1edbi c\u00e1c lo\u1ea1i men tr\u1eafng ng\u00e0, men tr\u1eafng hoa n\u00e2u, men ng\u1ecdc v\u00e0 n\u00e2u trang tr\u00ed \u00e1m h\u1ecda, hoa c\u00fac, hoa sen \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a g\u1ed1m men th\u1eddi L\u00fd &#8211; Tr\u1ea7n. \u1ede \u0111\u00e2y c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ed1 \u00edt \u0111\u1ed3 g\u1ed1m men tr\u1eafng v\u1ebd lam th\u1eddi L\u00ea s\u01a1. Ngo\u00e0i \u0111\u1ed3 s\u1ee9 c\u00f2n c\u00f3 \u0111\u1ed3 s\u00e0nh, ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 lo\u1ea1i lon h\u00ecnh tr\u1ee5, bu g\u00e0 v\u1edbi g\u1edd mi\u1ec7ng v\u00e1t hay v\u00ea tr\u00f2n m\u00e0u h\u1ed3ng v\u00e0 t\u00edm nh\u1ea1t. C\u00e1c lon s\u00e0nh \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed v\u0103n ch\u1ea3i k\u1ebft h\u1ee3p v\u1edbi v\u0103n s\u00f3ng n\u01b0\u1edbc kh\u1eafc v\u1ea1ch l\u00e0 \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng th\u1eddi Tr\u1ea7n, ph\u1ed5 bi\u1ebfn trong di ch\u1ec9 s\u1ea3n xu\u1ea5t g\u1ed1m s\u1ee9 X\u00f3m H\u1ed1ng (H\u1ea3i D\u01b0\u01a1ng). T\u1eeb nh\u1eefng di v\u1eadt n\u00e0y cho th\u1ea5y, c\u00e1c m\u1ed9 M\u01b0\u1eddng c\u00f3 t\u1eeb th\u1ebf k\u1ef7 XII &#8211; XIII v\u00e0 th\u1ebf k\u1ef7 XV &#8211; XVI.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n\tC\u0103n c\u1ee9 v\u00e0o \u0111\u1ed3 t\u00f9y t\u00e1ng v\u00e0 k\u00e8 m\u1ed9, c\u00f3 th\u1ec3 x\u00e1c \u0111\u1ecbnh \u0111\u01b0\u1ee3c th\u00e2n ph\u1eadn c\u1ee7a ch\u1ee7 nh\u00e2n, h\u1ecd gi\u00e0u hay ngh\u00e8o, c\u00f3 \u0111\u1ecba v\u1ecb cao hay th\u1ea5p trong x\u00e3 h\u1ed9i. Trong m\u1ed9 kh\u00f4ng c\u00f3 d\u1ea5u t\u00edch di c\u1ed1t l\u00e0 \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u00f4i m\u1ed9 M\u01b0\u1eddng c\u1ed5. C\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn cho r\u1eb1ng, do m\u1ed9 M\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00e1ng \u1edf \u0111\u1ed3i cao n\u00ean kh\u00f4ng b\u1ecb ng\u00e2m trong n\u01b0\u1edbc, l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c x\u1eed l\u00fd k\u1ef9 l\u01b0\u1ee1ng v\u1edbi nh\u1eefng l\u1edbp than tro m\u1ecbn r\u1ea3i \u0111\u1ec1u kh\u1eafp huy\u1ec7t n\u00ean di c\u1ed1t \u0111\u00e3 b\u1ecb ph\u00e2n h\u1ee7y ho\u00e0n to\u00e0n. L\u1ea1i c\u00f3 \u00fd ki\u1ebfn r\u1ea5t \u0111\u00e1ng ch\u00fa \u00fd cho r\u1eb1ng, c\u00f3 th\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi M\u01b0\u1eddng s\u1eed d\u1ee5ng h\u00ecnh th\u1ee9c h\u1ecfa t\u00e1ng v\u00e0 d\u1ea5u v\u1ebft l\u00e0 nh\u1eefng l\u1edbp than tro v\u1eabn c\u00f2n l\u01b0u l\u1ea1i trong m\u1ed9.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n\tV\u00ec l\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t c\u1ed5 c\u00f3 con ng\u01b0\u1eddi c\u01b0 tr\u00fa t\u1eeb r\u1ea5t s\u1edbm n\u00ean khu v\u1ef1c quanh h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 c\u00f3 nhi\u1ec1u huy\u1ec1n tho\u1ea1i. Ngo\u00e0i S\u01a1n Tinh &#8211; Th\u1ee7y Tinh th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 huy\u1ec1n tho\u1ea1i th\u1ea7n n\u00fai Ch\u00e0ng R\u1ec3 ch\u1ed1ng l\u1ea1i qu\u1ef7 R\u1ed3ng L\u1eeda. \u0110\u1ed3i Keo L\u00e1 Ch\u00e0m ng\u00e0y nay th\u1ef1c ra l\u00e0 \u0111\u1ed3i Tr\u0103n, t\u00ean m\u1ed9t hung n\u00f4 c\u1ee7a qu\u1ef7 R\u1ed3ng L\u1eeda. Con \u0111\u1eadp ph\u1ee5 n\u1ed1i \u0111\u1ed3i Con Ma qua \u0111\u1ed3i Tr\u0103n \u0111\u1ebfn \u0111\u1ed3i M\u00e1ng S\u00f2ng ch\u00ednh l\u00e0 con \u0111\u1eadp trong huy\u1ec1n tho\u1ea1i m\u00e0 th\u1ea7n n\u00fai Ch\u00e0ng R\u1ec3 \u0111\u00e3 d\u1ef1ng n\u00ean. Xa h\u01a1n n\u1eefa, \u1edf \u0111\u1ed3i La Gi\u00e1n c\u00f2n d\u1ea5u ch\u00e2n in tr\u00ean \u0111\u00e1 \u0111\u1ee7 5 ng\u00f3n v\u00e0 g\u00f3t c\u1ee7a th\u1ea7n n\u00fai Ch\u00e0ng R\u1ec3 di\u1ec7t qu\u1ef7 R\u1ed3ng L\u1eeda.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n\tN\u0103m 2008, m\u1ed9t tr\u1eadn m\u01b0a l\u0169 l\u1ecbch s\u1eed \u0111\u00e3 x\u1ea3y ra \u1edf H\u00e0 N\u1ed9i. Ng\u01b0\u1eddi ta \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1 th\u1ec3 r\u00f9a \u1edf h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 gi\u1ed1ng nh\u01b0 r\u00f9a \u1edf h\u1ed3 Ho\u00e0n Ki\u1ebfm b\u00f2 l\u00ean b\u1edd. N\u0103m 2011, chuy\u00ean gia c\u1ee7a Ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh B\u1ea3o t\u1ed3n r\u00f9a ch\u00e2u \u00c1 trong qu\u00e1 tr\u00ecnh quan s\u00e1t \u0111\u00e3 ph\u00e1t hi\u1ec7n c\u00e1 th\u1ec3 r\u00f9a th\u1ee9 hai \u1edf h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 nh\u01b0ng ph\u1ea3i 9 n\u0103m sau, ng\u00e0y 20-8-2020, h\u1ecd m\u1edbi ch\u1ee5p \u0111\u01b0\u1ee3c \u1ea3nh. S\u1ef1 mu\u1ed9n m\u00e0ng n\u00e0y c\u00f3 l\u00fd do v\u00ec h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 r\u1ea5t r\u1ed9ng, khi ph\u00e1t hi\u1ec7n ch\u01b0a k\u1ecbp ch\u1ee5p \u1ea3nh th\u00ec r\u00f9a \u0111\u00e3 l\u1eb7n. Con r\u00f9a n\u00e0y c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 r\u00f9a h\u1ed3 Ho\u00e0n Ki\u1ebfm. T\u1ea1i h\u1ed3 Xu\u00e2n Khanh c\u00e1ch h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 kh\u00f4ng xa, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng ph\u00e1t hi\u1ec7n m\u1ed9t con r\u00f9a gi\u1ed1ng nh\u01b0 r\u00f9a h\u1ed3 Ho\u00e0n Ki\u1ebfm. Ng\u01b0\u1ee3c l\u00ean H\u00f2a B\u00ecnh, th\u00e1ng 4-1993, ng\u01b0\u1eddi ta c\u0169ng b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c m\u1ed9t con r\u00f9a n\u1eb7ng 175kg \u1edf \u0111\u1ea7m Qu\u1ef3nh L\u00e2m, th\u00e0nh ph\u1ed1 H\u00f2a B\u00ecnh. V\u1eady nh\u1eefng con r\u00f9a n\u00e0y c\u00f3 m\u1ed1i li\u00ean h\u1ec7 g\u00ec v\u1edbi r\u00f9a h\u1ed3 Ho\u00e0n Ki\u1ebfm, \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ebfn gi\u1edd v\u1eabn c\u00f2n l\u00e0 c\u00e2u h\u1ecfi.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">\n\t\u0110\u1ed3ng M\u00f4 l\u00e0 m\u1ed9t trong r\u1ea5t \u00edt h\u1ed3 nh\u00e2n t\u1ea1o \u0111\u1eb9p nh\u1ea5t Vi\u1ec7t Nam. L\u00f2ng h\u1ed3 c\u00f3 21 \u0111\u1ea3o l\u1edbn nh\u1ecf, c\u00e2y xanh m\u01b0\u1edbt. T\u1eeb m\u1ed9t h\u1ed3 ch\u1ee7 y\u1ebfu \u0111\u1ec3 t\u00edch n\u01b0\u1edbc ph\u1ee5c v\u1ee5 s\u1ea3n xu\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p, ng\u00e0y nay, h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 \u0111\u01b0\u1ee3c khai th\u00e1c \u0111\u1ec3 ph\u1ee5c v\u1ee5 du l\u1ecbch, ngh\u1ec9 d\u01b0\u1ee1ng.<\/p>\n<p style=\"text-align: right\">\n\t<strong>Nguy\u1ec5n Ng\u1ecdc Ti\u1ebfn<\/strong><\/p>\n<p>\n\t\u00a0<\/p>\n<\/div>\n<p style=\"text-align: right\"><strong>Chuy\u00ean m\u1ee5c<\/strong>: <a href=\"https:\/\/otavietnam.com\/category\/thong-tin-du-lich\/diem-den-du-lich\/\"><strong>\u0110i\u1ec3m \u0111\u1ebfn Du l\u1ecbch<\/strong><\/a><\/p>\n<p style=\"text-align: right\"><strong>T\u1ed5ng h\u1ee3p<\/strong>: OTA Vi\u1ec7t Nam | <strong>Ngu\u1ed3n<\/strong>: TCDL -Trung t\u00e2m th\u00f4ng tin du l\u1ecbch<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>N\u0103m 1966, su\u1ed1i \u0110\u1ed3ng D\u01a1i, \u0110\u1ed3ng M\u00f4 t\u1eeb n\u00fai T\u1ea3n Vi\u00ean Nam v\u00e0 n\u00fai Vua B\u00e0 (t\u1ec9nh H\u00f2a B\u00ecnh) \u0111\u1ed5 v\u1ec1 thung l\u0169ng Y\u00ean L\u1ec7 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eafp \u0111\u1eadp gi\u1eef n\u01b0\u1edbc th\u00e0nh h\u1ed3 \u0110\u1ed3ng M\u00f4 &#8211; Ng\u1ea3i S\u01a1n \u0111\u1ec3 ch\u1ed1ng \u00fang, h\u1ea1n cho 3 huy\u1ec7n Th\u1ea1ch Th\u1ea5t, Qu\u1ed1c Oai, Ch\u01b0\u01a1ng M\u1ef9. N\u0103m 1970, c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":424415,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_seopress_robots_primary_cat":"","_seopress_titles_title":"","_seopress_titles_desc":"","_seopress_robots_index":"","jnews-multi-image_gallery":[],"jnews_single_post":[],"jnews_primary_category":[],"footnotes":""},"categories":[83],"tags":[],"class_list":["post-424414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-diem-den-du-lich"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/424414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=424414"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/424414\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/424415"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=424414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=424414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/otavietnam.com\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=424414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}